Het makkelijk uit te leggen deel van montage is dit: Na het filmen zet je al het gefilmde materiaal zo achter elkaar dat het filmpje klopt. Dat is simpel, toch? Het klinkt makkelijker dan het in werkelijkheid is. In werkelijkheid moet de monteur letterlijk al het materiaal doorlopen, dit is vaak meerdere uren aan shots. Als je nagaat dat de meeste films maar zo’n een tot vijf minuten duren is dat in verhouding best veel. In het vak gaat men ervan uit dat je per minuut aan gemonteerde film ongeveer een uur materiaal hebt. Afhankelijk van het onderwerp natuurlijk.

Tijdens het doorkijken van het materiaal moet de monteur beslissen welke shots hij gaat gebruiken en welke niet. Het is niet ongebruikelijk dat shots helemaal niet gebruikt worden, ook al heeft het soms veel moeite gekost om een bepaald shot te maken. Als het niet bij de film past, wordt hij zonder pardon geschrapt. Bij de selectie wordt natuurlijk wel altijd rekening gehouden met het script dat is besproken met de opdrachtgever.

Na de selectie begint de montage. De monteur pakt het script er weer bij en zet in een montageprogramma alle zogenaamde clips achter elkaar. Deze clips vormen dan de ruwe montage. De ruwe montage wordt kritisch bekeken en alle overbodige shots of clips worden weggehaald of ingekort. Uiteindelijk ligt er een eerste versie. Aan deze versie worden eventuele ‘special effects’ toegevoegd, zoals teksten die er later ingezet worden of animaties die door de animator gemaakt zijn. Als je deze dingen over de ruwe montage zou zetten, dan kan het zijn dat ze geschrapt moeten worden omdat het niet meer past bij de eerste versie. Dat is natuurlijk zonde van de tijd.

Als de eerste versie klaar is en zowel de monteur als de regisseur tevreden zijn, is het tijd om te ‘renderen’. En daar gaat het vaak mis. Wát is renderen nou precies?

Wat je tijdens een montage doet is tegen de computer zeggen:

- Dit is shot 1. Ik wil deze 10 seconden van dit shot op plek A hebben staan.
- Dit is shot 2. Ik wil deze 4 seconden na shot 1 hebben staan.
- Enz.

Het enige wat de computer doet is zeggen dat uit shot 1 tien seconden op plek A moet staan en uit shot 2 vier seconden daarachter. Verder niets. Je kunt je voorstellen dat bij een film heel veel losse fragmenten gebruikt worden. Om dit een geheel te maken dat op elke computer afgespeeld kan worden moet het aan elkaar geplakt worden tot een daadwerkelijk bestand. Dit gebeurt beeld voor beeld. De computer moet dus het gehele filmpje elk beeld per pixel opbouwen (pixels zijn de kleine puntjes waaruit je scherm is opgebouwd).

Zoals je misschien wel weet hebben films per seconde 25 beelden. Tegenwoordig wordt bijna altijd in HD gefilmd, dat zijn 1920×1080 pixels (bijna 2,1 miljoen). Dus voor elke seconde aan film moet de computer 25 keer 2,1 miljoen pixels verwerken. Je kunt je voorstellen dat dit soms best lang kan duren!

Eerder schreef ik hier al over.

De film is nu hier te bekijken:

http://www.youtube.com/lifeinaday

In mijn geval is de voornaamste reden de tijd. Een film kijken is wel even een anderhalf tot drie uur durende verbintenis die je aangaat met je TV of computer. Het mag dan wel een leuke film zijn, maar om de film echt goed in je op te nemen moet je met je volle aandacht erbij zijn. Dit betekent dat je tijdens het kijken van de film niets anders kunt doen. Lastig als je altijd wat te doen moet hebben.

Ik ben iemand die naast het kijken of luisteren van iets (zodat het niet helemaal stil is) graag andere dingen doet. Zoals mijn favoriete sites bezoeken, of dat ene spelletje spelen dat je net gekocht hebt. Veel mensen doen dit bijvoorbeeld ook met de TV. Het probleem is echter dat ik graag -naast dat ik al deze dingen tegelijk doe- ook alles in me wil opnemen. Bij muziek gaat dit goed in combinatie met bijvoorbeeld een spel, maar bij een film gaat dit moeilijker. Voor je het weet probeer je je Sims neer te knallen met woorden als ‘I’ll be back!’

Dus hoe kan ik dit beter combineren. Ik heb geprobeerd de film op te zetten op mijn laptop en de rest op mijn computerscherm te doen. Dit werkte ook niet, omdat ik dan mijn hoofd zo ver moet draaien dat ik bijna een whiplash krijg van de bewegingen van mijn hoofd. Ik krijg er zo te zeggen het ‘heen en weer’ van.

Dus, de enige oplossing is door alle andere activiteiten te staken en rustig achterover in mijn stoel te gaan zitten om deze film te kijken. Twee uur lang. Zonder pauze. Nou goed, een plaspauze, maar meer niet. Ja dat is dus het volgende probleem. Als ik een film kijk wil ik hem wel in een keer uitzien. Ik wil niet moeten wachten tot de volgende dag om de andere helft te bekijken. Dan ben ik er helemaal uit.

Bovendien kijk ik het liefst ’s avonds een film, na het eten als je lekker warm op de bank zit met een zak chips op schoot. Als je dan twee uur naar een film moet kijken ben je gelijk je hele avond kwijt. Naast het feit dat je een film kijkt kan je verder niets anders doen. Misschien moet ik mijn gewoontedier eens uitlaten en gewoon blij zijn met een filmavondje op zijn tijd. Ik vrees dat ik dit alleen kan als ik naar de bioscoop ga. Dan heb je geen andere keus.

Als je de beelden ziet dan weet je waarom de maker dit zegt. Ze zijn geweldig voor een telefooncamera.
De 1080p beelden komen in de buurt van de kwaliteit van een semi-professionele videocamera. Bijna.

De hippe/vieze oma

In veel komedies komt in ieder geval een keer de vieze of hippe oma langs. Je weet wel, die oma’s die op het feest opeens de dansvloer op springen in ‘hippe’ glimmende kleding en een dansje doen waarbij ze vulgaire bewegingen maken. Ik kan me niet voorstellen dat er mensen zijn die deze scènes echt leuk vinden. Het is een beetje als die ziekenhuisseries wanneer ze iemand opereren. Je wilt niet kijken, maar je doet het toch, omdat je te nieuwsgierig bent wat er gebeurt.

Muziek stopt met abrupte draaitafel ‘scratch’

Deze wordt vooral gebruikt in trailers, maar komt ook nog weleens voor in films. Het herkenbare krassende geluid van de draaitafel of platenspeler als je de muziek abrupt stopt. De abrupte stop wordt veel gebruikt om nadruk te leggen op de ‘grappige momenten’. Blijkbaar zijn filmmakers niet zeker genoeg van hun zaak dat ze erop vertrouwen dat de grap overkomt zonder dat de muziek stopt.

De kettingreactieschreeuw

Setting: Iemand zit in een kast, eigenaar van de kast doet deze open en ziet persoon in de kast zitten. Persoon schreeuwt, persoon in de kast schreeuwt terug. Andere persoon schreeuwt weer, persoon in kast schreeuwt weer terug enzovoort. Deze kettingreactie kan ook (en zal vaker) ontstaan bij meer personen. Hoe meer personen des te langer is de kettingreactie. Een andere variant is de ‘wazaaaa’ uit Scary Movie.

Vermomming werkt nooit mee

Zodra iemand in een vermomming stapt, zal deze niet meewerken. Vooral als het gaat om een man die als vrouw gekleed gaat. Ten eerste zal het kostuum niet lekker zitten en zal de persoon erg ongemakkelijk zitten draaien op zijn stoel. Ten tweede is de persoon erg onhandig in het naspelen van dat wat hij zou moeten zijn. Hij verspreekt zich de hele tijd, zal dingen doen die ‘het personage’ normaalgesproken nooit zou doen en zijn omgeving zal hem dus raar aankijken. Verrassend is dat de omgeving nooit echt doorheeft dat er eigenlijk een heel ander persoon onder de vermomming zit.

Filmposters

Niet echt een cliche in de films, maar dit kwam ik toevallig tegen op het internet en ik vond het wel grappig. Veel (romantische) komedies hebben vergelijkbare filmposters. De posters zijn vaak dus net zo onorigineel als de films zelf. Toepasselijk.

Nou vooruit, ik zal mezelf toelichten. Er zijn namelijk meerdere redenen waarom ik cliffhangers haat. Laat ik eerst uitleggen wat een cliffhanger eigenlijk is, voor het geval je dit nog niet wist. Cliffhangers worden veel gebruikt in films en series. Vooral soaps hebben er een handje vol van. De naam cliffhanger zegt het eigenlijk ook al: Klif hanger. Stel je eindigt een scene met iemand die aan een klif hangt, dan wil je weten wat daarna komt. Als de aflevering op dat moment afgekapt wordt, moet je tot de week daarna wachten om te weten hoe het afloopt. Vandaar, cliffhanger.

Je kunt een cliffhanger natuurlijk op eindeloos veel manieren toepassen. Van iemand die neergeschoten wordt, waarvan je niet weet of hij of zij het overleefd heeft. Tot een jongen die de liefde verklaard voor een meisje en je niet ziet of zij ja of nee zegt. Een goede cliffhanger is eentje die blijft hangen. Een waar je echt bij gaat denken: “Ik wil weten wat er gebeurt! Ik heb geen flauw idee hoe dit afloopt.” Dit is een van de redenen waarom ik cliffhangers verafschuw. In de bescheiden lengte van mijn leven heb ik weinig cliffhangers gezien waar ik echt bij dacht, “Shit, dit is goed! Ik MOET en ZAL verder kijken.”

Een deel van mijn afkeer komt ook uit de soap wereld. Een tijd lang keek ik zo nu en dan mee naar Goede Tijden. Is je weleens opgevallen dat elke scene in GTST eindigt met een cliffhanger? Dat is tot daaraan toe, maar die cliffhangers aan het einde van een seizoen, die gaan toch wel een beetje ver soms. Natuurlijk ben ik niet de doelgroep maar ik kan me niet voorstellen dat ik de enige ben die zegt: “Ja duh, je ziet toch dat Henk in de schouder wordt geschoten omdat hij Marianne net op tijd wegduwt.” Uiteindelijk blijkt dit ook zo te zijn en belandt Henk (al dan niet in coma) in het ziekenhuis.

Dan heb je natuurlijk nog het voor de handliggende aspect van de cliffhanger. “Moet ik nu serieus een hele week gaan wachten om erachter te komen of Pietje dood gaat of niet?” Of erger nog, bij films of het einde van een seizoen van een serie, een half jaar tot een jaar. Ik wil gelijk door kunnen kijken. Ik wil de climax meemaken en niet warm gehouden worden om vervolgens erachter te komen dat de ‘climax’ zwaar tegenvalt.

Nu klinkt dit natuurlijk allemaal heel negatief, maar dat is het niet hoor. Ik heb namelijk een oplossing gevonden. Niet voor de slechte cliffhangers, maar voor het gevoel dat je zo lang moet wachten om de volgende aflevering/film te zien. Wachten tot de serie is afgelopen! Ja, ik kijk Lost nu pas, mede omdat nu de serie is afgelopen. Dan hoef je tenminste niet weken, maanden, jaren te wachten op een einde!

Met een paar slimme trucjes weet deze man een scène sneller te laten lijken dan hij in werkelijkheid is.

Brusspup

De meester van de optische illusies. Deze man is zo goed met optische illusies dat zelfs als je al zijn filmpjes al hebt gezien, je nog steeds elke keer weer verrast bent.

Vsauce

Vsauce is snel uitgegroeit tot een van mijn favoriete kanalen. Deze man kan de dingen die hij vertelt zo goed vertellen dat je van begin tot eind geboeid zit te luisteren.

1Veritasium

Via Vsauce ben ik op dit kanaal terechtgekomen. Het is volledig gericht op wetenschap, dingen uitleggen op een leuke manier. Zodat iedereen het wel zou kunnen snappen.

Caseyneistat

Deze man is niet perse uit op het verspreiden van kennis, meer van denkbeelden. Zijn kijk op de wereld is vrij apart maar heel erg nuchter. En dat is wat mij zo aantrekt aan deze man.

Engineerguyvideo

En nu nog een man die vol passie over technologieën praat. Hij haalt dingen uit elkaar, laat zien hoe ze werken en haalt daar de wetenschappelijke verklaringen voor naar boven.

Om hier achter te komen moet je gaan kijken naar de wetenschap achter de geluidseffecten. Hoe worden deze effecten gemaakt? Het is vaak simpeler dan je zou denken. Een paard buiten opnemen geeft meestal niet het gewenste, bevredigende geluid dat we uit de films kennen. Om dit geluid te kunnen reproduceren worden hier twee halve kokosnoten voor gebruikt. In het filmpje hieronder laat een deskundige zien hoe hij zijn paardengeluiden maakt.

http://www.youtube.com/watch?v=DKDjLseCyVw

(embedden onmogelijk vanwege instellingen op YouTube)

Zoals je in het filmpje ook kunt zien kan je met simpele, alledaagse voorwerpen hele herkenbare geluiden maken. Een stellage van rubberen blokjes opgehangen aan elastieken in een houten frame dat op de grond of op een doos wordt ‘gestampt’ stelt het marcheren van een leger voor. Een doos met pinnen die over een metalen plaat schuiven kan gebruikt worden om het geluid van nagels over een schoolbord te reproduceren.

Zo kan er bij elk geluid een alledaags voorwerp gevonden worden. Die geluiden vatten wij op als echte geluiden in de film. Hoewel dit niet altijd even accuraat is. Een wegvliegende vogel kan bijvoorbeeld gemaakt worden door het ritselen van handschoenen, maar klinkt dit wel echt als een wegvliegende vogel. Wij zeggen van wel, omdat we niet anders gewend zijn. We zijn opgegroeid tussen de films, veel geluiden letten we niet op in het echt. Als we ze dan horen in een film denken we: Ja dat is echt het geluid van regen of onweer.

Een goed punt dat de man uit het volgende filmpje maakt is het feit dat we niet weten hoe sommige geluiden klinken. Hij noemt de dinosaurus als voorbeeld. Niemand weet precies hoe dinosaurussen klonken toen ze nog leefden. Het geluid dat we bij deze dieren voorstellen is in ons hoofd geplant door onder andere Hollywood en documentairemakers.

De vraag is: Is dit iets slechts? Krijg je niet een beetje hetzelfde effect als je nu ziet bij kinderen die gevraagd worden waar melk vandaan komt. “Uit het pak, toch?” Ik denk zelf van niet. Ja we krijgen een vertekend beeld van hoe bepaalde dingen klinken, maar is dit erg? De reden waarom geluiden worden toegevoegd aan een film is om de kijker meer te betrekken bij de film. De film wordt saai en oninteressant zonder deze geluiden. En om de echte geluiden op te nemen is niet altijd mogelijk.

Dan zouden mensen zich vrijwillig moeten opgeven hun arm te laten breken, om het geluid van het breken op te nemen.

BBC zond een paar weken geleden deze indrukwekkende documentaire uit: